หน้าแรก
  การเรียนกับ มสธ.
  โครงสร้างหลักสูตร
  การสมัครเข้าศึกษา
  คณาจารย์ รปศ.
  แนะแนวแผน ก.
  แนะแนวแผน ข.
  เทคนิคการทำข้อสอบ
  แบบฟอร์มต่าง ๆ
  ปฏิทินการศึกษา
  กำหนดการสัมมนา
  เว็บไซต์ มสธ.
  สมาชิกชาว MPA
  เกี่ยวกับเรา
  ติดต่อทีมงาน
 Hit Counter
 
 

สรุปเนื้อหาวิชา 33706

 

 

 


 

แนวคิดเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะ

ความหมาย
Thomas R. Dye
สิ่งที่รัฐบาลเลือกจะกระทำ หรือไม่กระทำ สิ่งที่รัฐบาลเลือกจะกระทำจะครอบคลุมกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งกิจกรรมที่เป็นกิจวัตร และกิจกรรมที่เกิดขึ้นในบางโอกาส


Ira Sharkansky
กิจกรรมที่กระทำโดยรัฐบาล ซึ่งครอบคลุมกิจกรรมทั้งหมดของรัฐบาล ครอบคลุมประเด็นสำคัญอย่างน้อย 4 ประการ คือ

  1. ขอบข่ายของการบริหารสาธารณะด้านต่าง ๆ เช่น การศึกษา การจัดสวัสดิการ การคมนาคม
  2. กฎข้อบังคับของบุคคลและหน่วยงานในการปฏิบัติกิจกรรม เช่น วินัยของทหาร ข้อบังคับควบคุมโรงงานอุตสาหกรรม
  3. การเฉลิมฉลองเนื่องโอกาสและสัญลักษณ์ของชาติ
  4. การควบคุมกระบวนการกำหนดนโยบายสาธารณะ หรือ การกระทำทางการเมืองอื่น ๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงวิธีการนำเสนอร่างกฎหมายต่อรัฐสภา การแก้ไขกฎหมาย รธน.

David Easton
อำนาจในการจัดสรรคุณค่าทางสังคมทั้งมวล ผู้ที่มีอำนาจในการจัดสรรคือ “รัฐบาล” สิ่งที่รัฐบาลตัดสินใจจะกระทำ หรือไม่กระทำเป็นผลมาจากการจัดสรรคุณค่าทางสังคม
แนวคิดนี้ อธิบายได้ว่านโยบายสาธารณะจะเกี่ยวข้องกังคุณค่าทางสังคม ซึ่งผู้มีอำนาจตัดสินใจในนโยบายสาธารณะจะต้องคำนึงถึงคุณค่าทางสังคม

James E.Anderson
แนวทางปฏิบัติหรือการกระทำ ซึ่งมีองค์ประกอบหลายประการ ได้แก่ ผู้ปฏิบัติ หรือชุดของผู้กระทำ ซึ่งต้องรับผิดชอบในการแกไขปัญหาที่เกี่ยวข้องของสังคม
แนวคิดนี้ อธิบายได้ว่านโยบายฯ ต้องมีลักษณะที่ชัดเจนเป็นรูปธรรมมากกว่านามธรรม มีลักษณะเป็นชุด หรือแบบแผน

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

ตัวแบบนโยบายสาธารณะ

ตัวแบบ รูปแบบ หรือ ภาพจำลองของความจริง ที่พรรณนาถึงความจริงอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือโครงสร้างโดยสังเขปสิ่งนั้น ๆ ที่เป็นตัวแทนบางสิ่งเพื่อให้เข้าใจได้ง่าย

ความสำคัญของตัวแบบนโยบายสาธารณะ

  1. ทำให้เข้าใจนโยบายสาธารณะได้ง่ายขึ้น - ผู้ศึกษาสามารถกำหนดประเด็นการศึกษาว่าสนใจเรื่องใด เช่น เนื้อหาสาระของนโยบาย (substantive) หรือ กระบวนการของนโยบาย (Procedural)
  2. ช่วยให้การวิเคราะห์นโยบายสาธารณะทำได้ชัดเจนขึ้น - ผู้ศึกษาสามารถกำหนดปัจจัย (factor) หรือตัวแปร (variable) ที่มีอิทธิพลต่อนโยบาย
  3. ช่วยในการศึกษาหาเหตุผลที่มาของนโยบายสาธารณะ - ทำไมจึงเกิดนโยบายการปราบปรามยาเสพติด ทำไมจึงเกิดนโยบายขจัดการทุจริตคอร์รัปชั่น
  4. ช่วยในการศึกษาวิเคราะห์การนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ ในที่นี้ขอนำเสนอตัวแบบการนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ 3 ตัวแบบ
    1. ตัวแบบกลไกการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ ประกอบด้วย 4 กลไก คือ กลไกภาครัฐ กลไกภาคเอกชน กลไกภาคประชาชน กลไกภาคประชาคม
    2. ตัวแบบองค์การนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ ประกอบด้วย องค์การมหาชน องค์การอิสระตาม รธน. ฯลฯ
    3. ตัวแบบบุคคลนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ ได้แก่ การบริหารทรัพยากรมนุษย์เชิงกลยุทธ์
    5. ช่วยศึกษาประเมินผลสำเร็จของนโยบายสาธารณะ


ประเภทตัวแบบนโยบายสาธารณะ

ตัวแบบสถาบัน - นโยบายสาธารณะเป็นผลผลิตของสถาบัน มีความเชื่อว่ากิจกรรมทางการเมืองล้วนมีศูนย์กลางอยู่ที่สถาบันทางการเมือง เช่น สถาบันนิติบัญญัติ สถาบันบริหาร สถาบันตุลาการ สถาบันพรรคการเมือง


ตัวแบบกระบวนการ - การกำหนดนโยบายสาธารณะเป็นกิจกรรมที่เป็นขั้นตอน ประกอบด้วย

ขั้นตอนการระบุปัญหา
ขั้นตอนของการจัดทำทางเลือก
ขั้นตอนการให้ความเห็นชอบนโยบาย
ขั้นตอนการนำนโยบายไปปฏิบัติ
ขั้นตอนประเมินผลนโยบาย


ตัวแบบเหตุผล กล่าวคือ นโยบายที่มุ่งผลประโยชน์สูงสุดทางสังคม หมายถึง การรัฐบาลควรจะเลือกนโยบายที่ให้ผลประโยชน์ตอบแทนสังคมมากกว่าต้นทุนที่ใช้จ่ายไป

แบบส่วนเพิ่ม - ยึดหลักนโยบายเดิมที่ได้ดำเนินการมาแล้ว เพียงแต่ปรับปรุงเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมเพียงบางส่วน หรือเล็กน้อยเท่านั้น

ตัวแบบกลุ่ม - นโยบายเกิดจากการแสดงบทบาทของกลุ่มต่าง ๆ ซึ่งมีอิทธิพลในการเสนอข้อเรียกร้องเพื่อปกป้องผลประโยชน์ของกลุ่มตนเอง ซึ่งความสมดุลของแต่ละกลุ่มจะเกิดขึ้น เมื่อได้มีการตกลงประนีประนอมซึ่งกันและกัน

ตัวแบบชนชั้นนำ - ยึดหลักการตัดสินใจของชนชั้นนำ ประชาชนไม่มีส่วนร่วม

ตัวแบบทางเลือกสาธารณะ - ยึดหลักระบบเสรีนิยม เป็นการตัดสินใจโดยพิจารณาว่าสิ่งใดที่รัฐบาลควรทำ และสิ่งใดที่เอกชนพึงกระทำ

ตัวแบบทฤษฎีเกม - ยึดหลักว่านโยบายเป็นผลของการตัดสินใจเลือกทางที่สมเหตุสมผล เปรียบได้กับการแข่งขันเกมที่มีผู้เล่นตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป การตัดสินใจเลือกทางเลือกที่สมเหตุสมผล เพื่อจะได้รับประโยชน์สูงสุด.......

ตัวแบบระบบ - ยึดหลักการที่ว่า นโยบายสาธารณะเกิดจากการยึดหลักการทฤษฎีระบบ (system model) ประกอบด้วย Input Process Output Feedback รวมไปถึง Environment

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

กรอบความคิดว่าด้วยการวิเคราะห์และสังเคราะห์นโยบายสาธารณะ
การวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ เป็นเครื่องมือหรือกระบวนการสำคัญที่จะนำไปใช้เพื่อค้นหานโยบายสาธารณะที่เหมาะสม การวิเคราะห์และการสังเคราะห์นโยบายสาธารณะเป็นพัฒนาการควบคู่กับการศึกษานโยบายสาธารณะ
ด้วยเหตุดังกล่าว จึงมีความจำเป็นต้องกำหนดกรอบแนวคิดว่าด้วยการวิเคราะห์และสังเคราะห์นโยบายสาธารณะขึ้น
การวิเคราะห์ระบบจะเกี่ยวกับการพิจารณาระบบเป็นเบื้องต้น P 143

 

กรอบแนวคิดการวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ E.S.Quade
Quade ได้เสนอแนวคิดการวิเคราะห์นโยบายเหมือนวัฏจักร ดังนี้

  1. การกำหนดปัญหานโยบายอย่างชัดเจน - เป็นการเริ่มต้นระบุปัญหาที่เกิดขึ้นกับกลุ่มบุคคลต่างๆ
  2. การกำหนดวัตถุประสงค์เกณฑ์ - จะเกิดขึ้นเมื่อทราบถึงปัญหาแล้ว วัตถุประสงค์ดังกล่าวต้องสอดคล้องกับลักษณะของปัญหา และมีความเป็นไปได้เมื่อนำไปปฏิบัติ
  3. การค้นหาและกำหนดทางเลือก - โดยพยายามหาทางเลือกหลาย ๆ ทางเท่าที่จะทำได้เพื่อแก้ไขปัญหา
  4. การรวบรวมข้อมูลข่าวสาร -
  5. การสร้างแบบจำลองและทดสอบตัวแบบ - คือ การสร้างและทดสอบตัวแบบในการกำหนดนโยบาย
  6. การตรวจสอบทางเลือกเพื่อค้นหาความเป็นไปได้ - เป็นการนำทางเลือกไปตรวจสอบหาความเหมาะสมเพื่อให้สอดคล้องกับค่านิยมในสังคม
  7. การประเมินผลระหว่างต้นทุนกับประสิทธิผล - เป็นการวิเคราะห์ถึงความคุ้มค่าระหว่างต้นทุน กับ ผลที่ได้รับ
  8. การแปลผลที่ได้รับจากการวิเคราะห์ - วิเคราะห์ถึงปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ ที่จะตามมาในการนำนโยบายไปปฏิบัติ
  9. การทบทวนฐานคติ - เมื่อผลการปฏิบัติไม่เป็นไปตามฐานคติ ต้องทบทวนว่ามีมูลเหตุจากอะไร เช่น การกำหนดวัตถุประสงค์อาจไม่ชัดเจน
  10. การกำหนดทางเลือกใหม่ - อาจต้องมีการปรับปรุงนโยบายให้เหมาะสมกว่าเดิม หลังจากประเมินผล

 

ประโยชน์ของการวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ
1. การวิเคราะห์ช่วยในการชี้นำปัญหาสาธารณะ
2. ช่วยหาแนวทางประนีประนอมในการกำหนดนโยบายสาธารณะ โดยจะส่งผลให้ปฏิกิริยาของกลุ่มที่ได้รับผลกระทบเบาบางลง
3. นำไปใช้ในการพิจารณาการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติ เพราะการวิเคราะห์ที่ดีจะส่งผลให้เราใช้แนวทางการนำนโยบายสาธารณะไปปฏิบัติได้ถูกต้องมากขึ้น

 

ขอบข่ายของการวิเคราะห์และสังเคราะห์นโยบายสาธารณะ

  1. ขอบข่ายอย่างแคบ - เป็นการพิจารณาการวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ โดยใช้กรอบความคิดดังเดิมของการวิเคราะห์ ที่มุ่งเน้นการวิเคราะห์เพื่อหาแนวทางเลือกที่ดีที่สุด เพื่อนำไปใช้แก้ปัญหาสาธารณะ เป็นการแก้ปัญหาเป็นด้าน ๆ ไป โดยสรุปแล้ว การวิเคราะห์ขอบข่ายอย่างแคบ เป็นเพียงการวิเคราะห์เพื่อค้นหาทางเลือกที่ดีที่สุด
  2. ขอบข่ายอย่างกว้าง - โธมัส อาร์ ดาย กล่าวว่า การทำความเข้าใจนโยบายสาธารณะจำเป็นต้องใช้ดุลยพินิจ ความคิดสร้างสรรค์ และจินตนาการ ในการระบุปัญหาสังคม และบรรยายปัญหาเหล่านั้น เพื่อนำไปสร้างเป็นนโยบายสาธารณะ เพื่อขจัดปัญหาสาธารณะ และประเมินดูว่าผลการดำเนินงานตามนโยบายนั้นทำให้สภาพปัญหาเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นหรือไม่
    ในการวิเคราะห์นโยบายสาธารณะดังกล่าวจึงจำเป็นต้องอาศัยแนวคิดทั้งทางด้านเศรษฐศาสตร์ รัฐศาสตร์ รปศ. สังคมวิทยา กฎหมาย และสถิติ มาประกอบในการวิเคราะห์ ดังนั้นจึงไม่มีตัวแบบทางเลือกเพียงทางเลือกเดียว

 

 

รวม Links ที่น่าสนใจ

 

   
จัดทำโดย : สุรพันธ์ นะแก้ว
 ติดต่อผู้ดูแล springsong007
@yahoo.com
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Copy Right © 2003 Design & Construction all rigths reserved.
Developed & Designed by  
suraphan nakaew
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -